Leren van succes

De laatste weken zat ik achterin klaslokalen, geprangd op een krukje tussen boekenkast en archiefkast. Soms op een klein stoeltje naast een kind. Soms ook op een echte grote stoel aan een gewone tafel. Te kijken hoe studenten zich bekeken voelden. En hoe ze hun best deden om niet te laten zien dat ze zich bekeken voelden.

Ik begeleidde, freelance-gewijs, studenten uit de bachelor-opleiding lager onderwijs in hun stages. Daarvoor mocht ik urenlang toekijken, en een verslag van mijn observatie maken. Waarin ik mijn best doe om ook enkele kritische opmerkingen neer te pennen. Want ik ben geneigd vooral te beschrijven wat goed gaat. En waarom ik zie dat het goed gaat.

Daar geloof ik in: als we leren zien waaromwat goed loopt, zo goed looptgeeft ons dat handvatten voor die dingen die minder goed lopen.

Als ik kan (laten) zien wat een student daar voor de klas precies doet waardoor de leerlingen enthousiast en gemotiveerd meewerken. Dan. Wordt die student zich bewuster van zijn vaardigheden en zijn talenten. Dan. Kan die student vervolgens die mogelijkheden en die sterktes ook op heel andere gebieden inzetten. Dan. Wordt het hopelijk een steengoede leerkracht.

Maar dat vraagt wat. Het vraagt dat ik loslaat wat zo geijkt is in ons onderwijs: dat we de fouten moeten zoeken en met rood onderlijnen. Dat ik daar zit als een soort jury, die zal beoordelen hoe goed het was of hoe slecht.

Vorige zondag was ik zelf de leerling, op de hondenschool nog wel. Aangezien ik sinds enkele maanden een jonge hond heb kan u mij daar wel vaker treffen. Op zondag om elf uur 's ochtends godbetert. Soms met die jonge vrouwelijke trainster, die zorgvuldig de instructie neerzet, ons begeleidt bij het oefenen en individueel tips geeft om onze hond nog beter aan te sturen. Soms ook met De Man Van de Overgangsproeven (U wist het niet, dat ook honden een soort examen afleggen om naar een volgende groep te mogen gaan? Echt waar!).

Op zich een sympathieke vent, meen ik. Maar zijn stijl van lesgeven is eerder van het militaire type. Oefeningen zijn meer commando's. Hij doorspekt ze bovendien met watvermoedelijkaanmoedigingmoetzijnmaarmeerklinktals kritiek aan ons adres. Geen kritiek op onze honden, die geeft hij veel krediet. Maar wij, de eigenaren! Met ons zou hij niet graag een huis bouwen! Wij hebben zeker weer de helft niet gehoord! Wij moeten niet doen alsof we de opdracht begrepen hebben, als we er daarna niets van kunnen. "Wie is tevreden over hoe zijn hond deze oefening doet? Dan kom ik kijken." Ik durf niet meer te zeggen dat ik er tevreden over ben, want stel je voor dat hij het dan niet is...

waarderendleren
waarderendleren

Even deze afbeelding, helderder krijg ik het niet. Als we onze blik richten op wat goed werkt én dat combineren met waar we naartoe willen - dan ontstaat verandering door dat te doen op zich. Dan hebben we geen 'droge' oplossing bedacht voor onze veranderingswens, waar we motivatie voor nodig hebben en ons best voor moeten doen. We ontdekken oplossingen en manieren die bij ons passen, die we al goed kunnen, of al een beetje goed kunnen. Die we in andere situaties heel goed doen en kunnen meenemen.

Veel bruikbaarder dan het klassieke 'plakken' van advies op andermans uitdaging.

Met de studente die moeite had met kordaat grenzen stellen, onderzocht ik wat zo goed werkte aan haar speelse en creatieve opbouw van de lessen. We haalden er enkele elementen uit, die haar zo eigen waren en makkelijk liepen. Haar humor, haar krachtige ontwerpen, haar 'out of the box'-denken. En ik sprak de wens uit dat ze die zou kunnen inzetten om strikter de groep te sturen en meer structuur te brengen. En het werkte, het werkte dus echt. Bij mijn volgende bezoek had ze op geheel eigen wijze methodes ontwikkelt om feedback te geven op storend gedrag, om afspraken vast te houden en leerlingen bij te sturen. Mooi werk, dat waarderend leren!