Nooit meer stress!

Mijn vader zegt dat hij nooit last van stress heeft. Hij heeft het af en toe erg druk, soms zelfs heel erg druk. Deadlines, een volle agenda, een veeleisende job: dat allemaal wel. Maar geen stress dus. Zijn collega’s verwonderen zich over hoe hij dat toch klaarspeelt, zo stressvrij, in hun bij tijden stressvolle werk en werkomgeving?

Ik leerde (en die collega’s waarschijnlijk ook) dat stress slecht is voor de mens. En dat klopt: veel stress ervaren zou zorgen voor bijna 43% meer kans op vroegtijdig sterven.

Maar, nu blijkt uit nieuw en recent en ongetwijfeld zeer goed uitgevoerd onderzoek dat niet stress maar “het geloof dat stress slecht is voor de gezondheid” lijdt tot vroegtijdig sterven. Opnieuw? Niet stress op zich. Maar. Stress ervaren en tegelijk overtuigd zijn dat stress slecht voor je is. Serieus! We worden ziek van het geloof dat we ziek zullen worden.

Geen geitewollensokken-alternatieve geneeskunde die dat onderzocht trouwens, maar oerdegelijke gereputeerde universiteiten. De ontdekking weerspiegelde zich bovendien niet enkel in sterftecijfers (mensen met stress die geloofden dat ze daar geen last van hadden leefden langer en gezonder) maar ook in lichamelijk onderzoek. Als je stress ervaart én ervan overtuigd bent dat deze stress slecht voor je is dan is dat te zien in je lichaam: je hartslag gaat omhoog en je bloedvaten trekken samen. Het is deze reactie die leidt tot hart- en vaatziekten.

Wat als je signalen die wijzen op stress (zoals je hart dat sneller slaat, je ademhaling die versnelt, het feit dat je minder slaapt) zou toewijzen aan het feit dat je lichaam zich klaar maakt voor de extra uitdaging die er is? Het hart maakt je klaar voor actie, de zuurstof naar je hersenen wordt verhoogd door je snelle ademhaling en je hebt minder slaaptijd nodig zodat je deze klus kan klaren. Dan toont onderzoek dat je bloedvaten ontspannen blijven. Waardoor de slechte invloed van stress uitblijft. Het hart klopt nog steeds snel, maar dat lijkt meer op de lichamelijke reactie in momenten van vreugde en moed.

Dus: als je gelooft dat stress ervoor zorgt dat je lichaam meer energie krijgt en jou voorbereidt om een extra uitdaging aan te gaan, dan is stress niet slecht voor je gezondheid. We kunnen stressklachten oplossen door mensen te leren anders over stress te denken. Als je gelooft dat stress je lichaam helpt om klaar te zijn voor wat nodig is, dan gelooft jouw lichaam dat ook, en wordt je reactie op stress gezonder.

Dit soort onderzoek vind ik om van te smullen. Stel je voor dat zou bewezen worden dat onze overtuigingen, gewoon wat we denken, op nog veel meer vlakken zulke onomstotelijke gevolgen hebben. Dan is veranderen wat je denkt -nu ook wetenschappelijk bewezen- de start van veranderen wat je ervaart. Waardoor het werken met overtuigingen dat ik zo graag doe zijn kracht eens te meer laat zien.

Ik haalde mijn mosterd vandaag bij deze dame: Kelly McGonigal, ‘How to make stress your friend’ (hier op TED). Ze eindigt haar klapke zeer mooi met deze uitsmijter:

Er is één ding dat we zeker weten: dat betekenis zoeken beter is voor je gezondheid dan ongemak proberen vermijden. En dus is het beste advies: kies wat voor jou van grote betekenis is, en vertrouw er op dat je met de stress kan omgaan die daaruit voortkomt.

Om in te kaderen!