Uit een dip naar creatieve kracht in vijf stappen

De zomerblues, een vakantiedepressie, een tripdip: ik had er één vorige week, een hele mooie. Heftig op- en neerwaaiende emoties, een zwaar gemoed en de bereidheid mij zonder pardon voor een langsrijdende auto te storten. Ongelofelijk hoe gevoelens een mens zo door elkaar kunnen schudden.

En toch, ik kwam er ook weer uit, met tonnen creatieve energie en massa's vrolijkheid zelfs. Voor de volgende keer dat het mij overkomt zal ik hier eens netjes puntsgewijs neerschrijven hoe ik dat deed. Misschien heeft u er ook iets aan.

1. Alle emoties helemaal voelen.

Helaas, hoe erg ik dat ook vind, het is de enige manier om er uit te komen. Janken, schreeuwen en vollen bak voelen hoe leeg en down ik ben. De mantra die erbij hoort is deze: "Dit verdriet/deze woede/deze verdoofdheid mag er zijn. Het mag er gewoon vandaag zijn, en dat zegt niets over gisteren of morgen."

Want vanbinnen zit zelfkritiek (heb je hier nu alweer last van, dat zou toch niet mogen als rechtgeaard -omcirkel wat past- volwassene/psycholoog/ouder/mens-die-al-wat-heeft-meegemaakt). Ik zou hier al lang moeten over zijn, ik mag hier na al dat werk aan mijn persoonlijke groei helemaal geen last meer van hebben.

En angst zit er, dat het niet meer overgaat. Het enige tegengif is mijzelf her-inneren hoe het de vorige keren ook voorbij ging. Hoe ik bronnen had om aan te spreken, mensen en mogelijkheden had om op terug te vallen. En hoe al die zwarte sneeuw ook weer groei en waarde en wijsheid opleverde.

Inademen uitademen voelen.

2. Goed slapen 

Desnoods door extra dutjes overdag. Goed eten, genoeg eten en mijzelf daarin niet allerlei eisen opleggen. Als wilskracht inderdaad zoals een spier is en dus moe wordt van intens gebruik - dan is ze in tijden van een zwaar gemoed vooral bruikbaar voor het emotionele werk. Dan kan ik dus beter geen schaarse reserve verbruiken voor het weerstaan van chocolade en wijn of voor het opbrengen van activiteiten waar ik tegenop zie. Geef jezelf wat meer krediet, Maaikemeiske, het is even zwaar, en dat mag. Jezelf vertroetelen mag. Maar dan écht vertroetelen met de dingen die je écht goed doen:

3. Dingen doen waar ik werkelijk blij van word.

Als ik het minder goed gaat ben ik geneigd juist te vermijden wat mij anders energie en tevredenheid geeft, vreemd genoeg. Dan zeg ik afspraken met goede vrienden af, wil ik veel televisie kijken (zappend, wat mij meestal niet gelukkig maakt) en klaargemaakte maaltijden kopen (terwijl ik van koken zo geniet).

Het toppunt is dat ik mij op die momenten ook niet meer kan herinneren wat mij echt deugd doet. Daarom: de lijst. Er is een lijst, de lange versie van dit:

Doen: wandelen, in bad gaan, smoothie maken, een museum bezoeken

Kijken: Amélie Poulain, Walk the Line, Into the Wild, The Sound of Music, Friends

Luisteren: de soundtrack van Amélie, John Lennon, Eels, Morphine, Manu Chao, Hannelore Bedert, Kinderen voor Kinderen

Lezen: spannende boeken die ik niet kan neerleggen en waarin ik helemaal word opgezogen of wondermooie (kinder)verhalen

Mensen: bellen met de actrice-vriendin, lunchen met de coach-vriendin, whatsappen met de schrijfster-vriendin, skypen met de talentgedreven-vriendin en koffie drinken met mijn mama

Kijk, Maaike, zegt die lijst: deze dingen helpen echt. Ze helpen beter dan Oetker-pizza, stomme Youtube filmpjes of blijven werken zonder denken.

4. Luisteren: wat wil dit dieptepunt mij vertellen over mijzelf en mijn leven? 

Mijn stemming vorige week liet zien dat ik meer routine nodig heb dan ik denk. Door de laatste maand van het ene project in het andere te springen, zowel privé als professioneel, heb ik te lang te weinig tijd maak voor mijn eigen rust en gewoonten. Voor de gewoonten die zorgen voor mijn balans: de ochtendpagina's, de wandelingen, het lezen, de goede gesprekken met mijn vriendinnenstam.

In onze gevoelens zit vaak wijsheid uit het limbisch systeem, een deel van onze hersenen, dat deel dat geen taal heeft. 'Dit voelt niet goed' zeggen we dan, 'het ligt op mijn maag'. Een heftig gevoel toont dat er iets waardevols en belangrijks gebeurt. Soms. Soms zijn gevoelens ook alleen maar een zinloos herhalen van oude gevoelens - die hoeven we wellicht alleen maar te voelen en verder te laten voor wat ze zijn.

5. Waar zit de hoop, de warmte, de vreugde?

Als ik in deze laatste stap ben beland ga ik op zoek naar het goede. Ook die kan ik eerst alleen maar in mijn lijf voelen. Ik ga met mijn aandacht naar binnen: om te zoeken waar ik warmte voel, een beetje blijdschap misschien, een tikje vertrouwen. Wat heeft dat goede gevoel mij te vertellen? Wat is er voor goeds dat uit deze situatie wil komen? Welke waardevolle gedachte laat zich ook zien? Ik zet mijzelf in een soort open stand om dat te horen - al duurt het soms een dag eer er een antwoord komt.

Als ik naar de stem van mijn stemming zoek - en kan luisteren- gaat het over. Al betekent dat soms dat ik dingen heel anders moet gaan doen. Soms moet ik wat rotsen laten exploderen om het weer te laten stromen, soms moet ik een nieuwe bedding beginnen uitslijten en soms is een fikse regenbui genoeg. Maar altijd gaat het weer over, net als bij al wat leeft. Het wordt altijd weer licht, er komt altijd nieuw leven.